الشيخ الطبرسي (مترجم: شادمهرى)

23

تفسير جوامع الجامع (فارسى)

شريفه اين است كه روميها در جايى كه نزديكترين محلّ به زمينهاى عرب است ، مغلوب شدند و آن جا اطراف سرزمين « شام » است . و بعضى گويند سرزمين « جزيره » است كه نزديكترين زمين روم به فارس است . فِي بِضْعِ سِنِينَ ؛ واژهء « بضع » به عددهايى ميان 3 تا 10 گفته مىشود [ كه در فارسى « اند » مىگويند . ] . گويند : روميها با فارسيها ميان سرزمين « اذرعات » و « بصرى » نبرد كردند و فارسيها بر روميها غالب شدند و آنها را شكست دادند . اين خبر به مكّه رسيد و بر پيامبر صلّى اللَّه عليه و آله و مسلمانان گران آمد زيرا فارسيها مجوس و بدون كتاب و روميها عيسوى و اهل كتاب بودند . و از طرفى مشركان شاد شدند و گفتند : شما و نصارى اهل كتابيد و ما و فارسيها اهل كتاب نيستيم . و همانطور كه برادران ما بر برادران شما پيروز شدند ما هم بر شما پيروز مىشويم . پس از گفتار مشركان اين آيه نازل شد : وَ هُمْ مِنْ بَعْدِ غَلَبِهِمْ سَيَغْلِبُونَ ؛ به يقين پس از آن كه فارسيها بر روميها غلبه كردند به زودى روميها بر فارسيها در اندسالى غلبه خواهند كرد . اين آيهء شريفه از آيه‌هايى است كه بر درستى و صحّت نبوّت پيامبر ما صلّى اللَّه عليه و آله گواه است و همچنين گواه است كه قرآن از جانب خداى سبحان است ، زيرا قرآن از رويدادى كه به زودى اتّفاق خواهد افتاد خبر مىدهد و اين غيب است كه جز خداى عزّ و جلّ نمىداند . ابى سعيد خدرى گفت : ما مسلمانان به همراه پيامبر صلّى اللَّه عليه و آله با مشركان عرب روبرو بوديم و همان زمان روميها و فارسيها هم درگيرى داشتند . خداوند ما را بر مشركان پيروزى داد و روميها را هم بر مجوسيها پيروز گردانيد و ما به خاطر پيروزى بر مشركان و پيروزى اهل كتاب بر مجوس شاد و خوشحال شديم و آيهء شريفهء و يَوْمَئِذٍ يَفْرَحُ الْمُؤْمِنُونَ بِنَصْرِ اللَّهِ اشاره به همين مورد است و اين پيروزى روز جنگ